Zdarza się, że w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pozostaje tylko jeden członek zarządu a reprezentacja spółki wskazana KRS jest dwuosobowa i w spółce nie ma prokurenta. Co w takiej sytuacji?
Jeżeli drugi członek zarządu został odwołany albo złożył rezygnację, niezależnie od ujawnienia tego faktu w KRS, ustaje członkowsko w zarządzie spółki (wykreślenie ma charakter deklaratoryjny).
Zgodnie z art. 205 § 1. k.sh. jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. Sygn. akt II CSK 163/16 uznał, że w przypadku gdy zarząd w spółce jest jednoosobowy w odniesieniu do oświadczenia woli złożonego przez spółkę zaczynają obowiązywać wprost przepisy Kodeksu Spółek Handlowych o reprezentacji (art. 205 § 1 w związku z art. 201 § 1 k.s.h.).
Jeżeli więc w chwili składania oświadczenia woli (np. zawierania umowy) zarząd Spółki jest jednoosobowy osoba stanowiąca ten zarząd ma prawo do samodzielnego reprezentowania spółki, zaś ograniczanie jej prawa przez ustanowienie obowiązku działania z inną osoba, np. prokurentem jest bezskuteczne.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 lipca 2013 r., III CNP 1/13 (nie publ.) łączny sposób reprezentacji może dotyczyć w spółce jedynie wypadków, gdy jej zarząd jest wieloosobowy. Natomiast a contrario z art. 205 k.s.h. wynika, że jeżeli zarząd jest jednoosobowy, osoba stanowiąca ten zarząd ma prawo do samodzielnego reprezentowania spółki, zaś ograniczanie jej prawa przez ustanowienie obowiązku działania z inną osoba, np. prokurentem jest bezskuteczne.
Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 22 października 2020 r. (II GZ 302/20, Legalis nr 2496109) sposób reprezentacji wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) obowiązuje jedynie w przypadku, gdy zarząd spółki jest wieloosobowy. Nawet jeśli w sposobie reprezentacji spółki wskazane jest, że członek zarządu reprezentuje spółkę łącznie z prokurentem, a zarząd jest jednoosobowy, to spółkę może reprezentować jedyny członek zarządu, samodzielnie, bez udziału prokurenta.
Podstawą uprawnienia jednoosobowego zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do jej samodzielnego reprezentowania pomimo zawartego w umowie spółki zapisu o reprezentacji łącznej są przepis art. 205 § 1 k.s.h. a contrario.
Łączny sposób reprezentacji dotyczyć może jedynie wypadków, kiedy zarząd w spółce jest wieloosobowy. Zgodnie z orzecznictwem, jeżeli zarząd jest jednoosobowy, osoba stanowiąca zarząd ma prawo samoistnego reprezentowania spółki, a ograniczanie jej prawa przez ustanowienie obowiązku działania z inną osobą (np. prokurentem), jest bezskuteczne. Łączny sposób reprezentacji dotyczyć może jedynie wypadków, kiedy zarząd w spółce jest wieloosobowy.
Zatem jeśli jeden z dwóch członków zarządu złoży rezygnację lub zostanie odwołany a zgodnie z KRS spółkę reprezentują dwaj członkowie zarządu, na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych pozostały jedyny członek Zarządu jest uprawniony do reprezentowania spółki. Przemawia za tym ocena skutków takiego określenia sposobu reprezentacji, która – w wypadku niepowołania prokurentów prowadziłaby do uniemożliwienia prawidłowo ustanowionemu członkowi zarządu reprezentowania spółki.
Zdjęcie: www.freepik.com
